Bebekler için uyku, gerek fiziksel gerekse psikolojik gelişimleri açısından büyük önem taşır. Öyle ki uyku ihtiyacı beslenmeden sonra gelen en önemli ihtiyaçlardan biridir. Anne babalar yeni kavuştukları bebeklerinin uyku düzeninin nasıl olacağı konusunda genellikle endişeli olurlar. Yetişkinlerin hafif uyku döneminden derin uyku dönemine geçmeleri çok daha hızlı olabiliyorken bebeklerin derin uykuya dalmaları daha uzun zaman alır. Anne babalar bebeklerini besleyip sallayarak ya da farklı bir yöntemlerle uyuttuktan hemen sonra yataklarına yatırdıklarında bebekleri sıklıkla uyanıp ağlamaya başlar. Bebeklerin derin uykuya geçmeleri yaklaşık olarak 20 dakika sürer. Özellikle ilk birkaç ayda bebeğiniz derin uykuya geçene kadar onun yanında kalmanız uyandığında sizi yanında bularak kendisini güvende hissetmesi ve yeniden uykuya dalabilmesi açısından yararlı olacaktır. Ancak ilerleyen aylarda bebeğinizi yalnız uyumaya alıştırarak bu hafif uyku döneminden derin uykuya kendi kendine geçebilmesini de sağlayabilirseniz.
Bebeklerin İhtiyacı Olan Uyku Süreleri ve Öneriler
0-6 hafta: yeni doğan bebekler genellikle 16 – 18 kadar saat uyur. Bazı bebekler sık aralıklarla uyanırken bazıları ise 4-5 saate kadar uyuyabilir. İlk haftalardan itibaren bebeğinize gece gündüz farkını öğretmeye başlamakta fayda vardır. Bunun en kolay yolu bebeğiniz gündüz saatlerinde uyuyorken onu gündelik gürültülerden uzak tutmamak, sessiz olmak için özel bir çaba sarf etmemek ve uyuduğu ortamın karanlık hale getirmemek, bebeğiniz gece saatlerinde uyuyorken ise tam tersi mümkün olduğunda sessiz ve aydınlık olmayan bir ortam sağlamaktır.
6-8 hafta: bu haftalarda bebekler 14 – 15 kadar saat uyur. Gece gündüz farkları gözlenmeye başlanır ve beslenme aralıklarının da uzamasıyla gece uykusu uzamaya başlar. İkinci ay artık bebeğin günlük aile düzenine alışmaya başlaması açısından önemlidir. Artık, geceleri yatmadan önce bebeğinizi uyandırıp son bir kez besleyebilir, sabahları onu uyandırarak güne sizin uygun gördüğünüz zamanda başlamasını sağlayabilirsiniz. Bebeğinizin, huzursuzluk ve ağlama dönemleri de(eğer bebeğiniz kolik değilse) artık daha düzenlidir; genellikle günün sonundadır ve huzursuzluğu kaka yapmayla sona erer. Bebeğiniz emmeye ve uyumaya kendini hazırlamıştır.
16 haftadan sonra: Bu dönemde bebeğin gece tam 7 – 8 saat kesintisiz uyuması beklenir. Bebek için “kesintisiz uyku”nun anlamı, derin uykudan hafif / yüzeysel uykuya geçiş aşamalarını uyanmadan atlatmasıdır. Bebek gün içinde toplam 14 saat uyumalıdır. Hafif uykuya geçen bebek, ağlar, sesler çıkarır, yatakta döner, ama unutmamak gerekir ki, tüm bunlar olurken bebek hala uyumaktadır ve uyku içi bu geçiş aşamalarında kendi kendini sakinleştirerek/rahatlatarak derin uykuya geçmeyi öğrenmelidir.
20 haftadan sonra: Bu dönemden itibaren bebeklerin kesintisiz gece uykusu yanında öğleden önce ve sonra birer kez olmak üzere toplam en az iki gündüz uykusu uyuması beklenir. Uyumasa bile, bu saatleri yatakta kendi başına geçirmesinde yarar vardır. Toplam 13 - 14 saat uyuması beklenir.
24-48 hafta arası: Gündüz toplam 3 - 4 saat uyuyan bebeğin gece aralıksız 11 saat uyuması beklenir. Ama çoğu ebeveyn bu kadar şanslı değildir. Çünkü bu aylarda bebeklerin, gündüz edindikleri dönme, tırmanma, emekleme gibi yetenekleri gece yatakta devam ettirmek istedikleri ve uykuya dalamadıkları görülür.
Bebeğin özellikle 24-48 haftaları arasında birden yabancılara hatta sıklıkla gördüğü bakıcı veya teyze, dayı gibi tanıdık olan yüzlere karşı tepkili olmaya başlaması mümkündür. Bebeğiniz tanıdık olmayan mekânlarda da kendisini huzursuz hissedecek ve özellikle annesine daha sıkı sarılacaktır. Bu duygusal tepki ayrılık kaygısı olarak adlandırılır.
Bebeğinizin duygusal ve ruhsal gelişiminde önemli olan bu dönemde aslında bebek çevresindeki diğer kişilerden farklı bir birey olduğunu anlamaya başlar ve anne babadan ayrılmanın kaygısını yaşar. Bu dönemde çeşitli uyku problemlerinin yaşanması son derece normaldir. Özellikle bu dönemde bebekler uyandıklarında kendilerini karanlık bir ortamda bulurlarsa anne babasını kaybettiğini düşünüp üzülerek ağlayabilirler. Anne babaların bu kritik döneme dikkat etmelerinde ve bebeklerinin ihtiyaçları olan her anda yanlarında olmak için ayrı bir özen göstermelerinde fayda vardır.
Uzm.Klinik Psikolog
Yasemin Meriç Kazdal
Sayfa Özeti: Bebek Uykusu
Anahtar Kelimeler: